Kiedy zmienić opony na zimowe. Niemiecka zasada »O bis O« ma w Polsce jeden haczyk

Niemiecka zasada „O bis O” (od października do Wielkanocy) każe zakładać zimówki zaraz po nadejściu jesieni. W polskich realiach pogodowych ślepe trzymanie się kalendarza zamiast termometru ma jednak poważny haczyk: przy popołudniowych temperaturach sięgających 16–18°C miękka guma zimowa wydłuża drogę hamowania o kilka długości auta i błyskawicznie się ściera. Podpowiadamy, kiedy wjechać do wulkanizatora i na jaki symbol na oponie uważać przed wyjazdem za granicę.

Na czym polega zasada „O bis O” i dlaczego w Polsce bywa pułapką?

Skrót „O bis O” pochodzi z języka niemieckiego (Von Oktober bis Ostern – od października do Wielkanocy). W Niemczech i Austrii stanowi powszechną regułę ułatwiającą pamiętanie o sezonowej zmianie ogumienia. Kierowcy za Odrą umawiają serwisy w pierwszej połowie października i zdejmują opony zimowe dopiero po świętach wielkanocnych w kwietniu.

W Europie Środkowej polska jesień bywa jednak kapryśna. Wymiana kół na początku października, gdy w ciągu dnia świeci słońce, a asfalt nagrzewa się do ponad 20°C, przynosi efekt odwrotny do zamierzonego. Mieszanka gumowa opony zimowej z dużą zawartością krzemionki i kauczuku naturalnego staje się przy wysokiej temperaturze zbyt miękka. Skutek? Pływanie auta w szybkich łukach, przyspieszone zużycie klocków bieżnika oraz wydłużenie drogi hamowania ze 100 km/h na suchym asfalcie nawet o 6 do 8 metrów względem opony letniej.

Złota reguła 7°C: Kiedy naprawdę umówić wizytę u wulkanizatora?

Eksperci z Polskiego Związku Przemysłu Oponiarskiego (PZPO) od lat przypominają o uniwersalnym wyznaczniku termicznym:

• Optymalny moment na montaż opon zimowych następuje wtedy, gdy średnia dobowa temperatura spada poniżej 7°C i utrzymuje się na tym poziomie przez kilka kolejnych dni.
• Nie chodzi o pojedynczy poranny przymrozek przy gruncie, lecz o temperaturę powietrza w godzinach, w których codziennie wyjeżdżasz do pracy (najczęściej między 6:30 a 8:00 rano).
• Jeśli regularnie podróżujesz nocą lub wczesnym świtem drogami poza miastem, gdzie tworzy się tzw. czarny lód, opony warto zmienić w trzeciej dekadzie października, unikając przy tym gigantycznych kolejek w warsztatach po pierwszych opadach śniegu.

Co mówi polskie prawo? Mandat za opony to mit, ale jest wyjątek

W polskim prawie (ustawa Prawo o ruchu drogowym) nie ma bezpośredniego nakazu jazdy na oponach zimowych w określonych miesiącach. Kierowca poruszający się w styczniu po zaśnieżonej drodze na oponach letnich nie otrzyma mandatu za sam brak zimówek. Policjant drogówki ma jednak prawo skontrolować stan techniczny pojazdu w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 Kodeksu drogowego:

1. Głębokość bieżnika: Polskie przepisy dopuszczają minimalną głębokość 1,6 mm (do wskaźnika TWI – Tread Wear Indicator). Jednak dla opony zimowej 1,6 mm oznacza całkowitą utratę właściwości odprowadzania błota pośniegowego. Bezpieczna granica dla lameli zimowych to minimum 4,0 mm.
2. Stan ogumienia: Widoczne pęknięcia gumy, wybrzuszenia osnowy (tzw. guzy po uderzeniu w krawężnik) czy różna rzeźba bieżnika na kołach tej samej osi oznaczają mandat do 3000 zł oraz obligatoryjne zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w systemie CEPiK.
3. Kwestia ubezpieczenia AC: Ubezpieczyciele coraz częściej w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) wpisują klauzulę rażącego niedbalstwa. Doprowadzenie do kolizji w trakcie śnieżycy na całkowicie łysych lub letnich oponach może skutkować odmową wypłaty odszkodowania z polisy Autocasco.

Uważaj przy wyjeździe za granicę: Sam napis „M+S” już nie wystarczy

Planujesz weekendowy wyjazd w Tatry na Słowację, do Czech lub przez Niemcy? Tam przepisy są bezwzględne:

• W Niemczech (zgodnie z przepisami StVO) oraz w Austrii obowiązuje tzw. sytuacyjny obowiązek jazdy na oponach zimowych (gdy na drodze zalega śnieg, lód lub gołoledź).
• Od jesieni 2024 roku w Niemczech nie są już uznawane za zimowe opony z samym oznaczeniem M+S (Mud + Snow).
• Jedynym legalnym potwierdzeniem homologacji zimowej w całej Unii Europejskiej jest symbol alpejski 3PMSF (piktogram płatka śniegu na tle trzech szczytów górskich). Dotyczy to również opon całorocznych. Za brak symbolu 3PMSF w warunkach zimowych w Niemczech grozi mandat od 60 do 120 euro i punkty karne.